قابليت جهت‌دهي مولکول سيالات غير ايزوتروپيک(که بلورهاي نوري مورد استفاده در نمايشگرهاي تلويزيوني، نوت‌بوک‌ها و ديگر دستگاه‌هاي ديجيتال از آن جمله است) با ميدان‌هاي مغناطيسي يا الکتريکي به‌راحتي امکان کنترل پلاريزاسيون نور در آنها را فراهم کرده‌است؛ اما تاکنون دستگاه‌هايي که بتوان با استفاده ازآن به جزئيات ترتيب اين مولکول‌ها رسيد وجود نداشت و اطلاعاتي که دانشمندان در اين زمينه در اختيار داشتند همان داده‌هاي حاصل از ميکروسکوپ‌هاي نوري موجود بود. اخيراً پروفسور چارلز روزنبلت(استاد فيزيک و ماکرومولکول دانشگاه کازوسترن ريورس) و همکارانش به روش جديدي (با دقتي هزار برابر روش‌هاي موجود) در تصوير‌برداري سه‌بعدي از اين سيالات دست يافته‌اند که به کمک آن مي‌توان اطلاعات تصويري بسيار دقيقي را از ساختارهاي مولکولي با ابعادي تا چند ده نانومتر به ‌دست آورد. به باور اين محققان وجود چنين ابزار دقيقي ضمن آنکه به ما در دستيابي به پاسخ بسياري از سؤالات علمي بنيادين مربوط به گذار فاز يا نقايص شکلي مواد کمک مي‌کند، به کاربردهاي کاملاً جديدي نيز در اين زمينه منجر خواهد شد. اساس اين سيستم تصويربرداري جديد همانند ميکروسکوپ‌هاي نوري روبشي ميدان نزديک(NSOM)، استفاده از رايانه براي ثبت برهم‌کنش و مکان يک فيبر بسيار ظريف نوري است که با قرار گرفتن در نزديک سطح نمونه به روبش آن در دوجهت مخالف پرداخته، در نهايت يك تصوير دوبعدي را (كه داراي دقت چند ده نانو متر است) ايجاد مي‌کند. روزنبلت و همکارانش با انتخاب يک بلور مايع نماتيک(بلوري که جهت مولکول‌هاي آن متأثر از الگوي روکش پليمري زيرلايه است و ساختار آن به‌راحتي قابل محاسبه است) و اصلاح اين روش، تصاويري با دقت نانومتري در فواصل مختفي از زيرلايه به ‌دست آوردند. آنها به اين منظور از نور پلاريزه کمک گرفتند و يک فيبر نوري به قطر 60 نانومتر(تقريباً يک‌دهم طول موج نور ) را درست بالاي زيرلايه در اين بلور مايع غوطه‌ور کرده، با روبش دوبعدي نمونه تصويري از آن به ‌دست آوردند. آنها همين کار را براي فواصل ديگر و تا فاصله‌اي تقريباً 500 نانومتري زيرلايه تکرار کردند و هر بار تصوير جديدي به ‌دست آوردند که کاملا ً با محاسبات نظري تطابق داشت. به اين ترتيب آنها موفق شدند براي نخستين بار فاصله‌ي 200 نانومتري يکسان شدن جهت‌گيري‌هاي مولکولي را به‌طور مستقيم مشاهده و اندازه‌گيري نمايند. گفتني است سرمايه‌گذاري مالي اين طرح تحقيقاتي از سوي وزارت انرژي آمريکا انجام شده و گزارشي از آن در نسخه‌ي آن‌لاين نشريه‌ي Nature Physics منتشر شده‌است. 

منبع: http://www.physorg.com/news143907283.html